Dünyanın bir çox ölkəsində olduğu kimi, Azərbaycanda da hibrid mühərrikli avtomobillərə maraq artır. Rəsmi dilerlər tərəfindən sıfırdan ölkəyə gətirilən avtomobillər olsa da, üstünlüyü Gürcüstandan idxal olunan ikinci əl hibrid mühərrikli avtomobillər təşkil edir. Hibrid avtomobilləri iki enerji mənbəyini – benzin mühərrikini və elektrik motorunu özündə birləşdirdiyindən "Hibrid-elektrik" avtomobilləri kimi tanınır. Ekoloji cəhətdən də təmiz olan bu avtomobillər yanacaq qənaəti üçün də idealdır. Belə ki, hibrid mühərrikli avtomobil şəhər rejimində 4-5 litr yanacaq sərf edir.
Bəs görəsən bu avtomobilləri alan şəxslər hibridlərin Azərbaycana gətirilməsində hansı problemlə üzləşirlər? Dünya ölkələri hibrid avtomobillərin istifadəçilərinə hansı güzəştlər tətbiq edirlər? Azərbaycanda hibrid avtomobillərin istifadəçilərinə hansı güzəştlər tətbiq oluna bilər? Hibrid avtomobillərin Azərbaycanda çoxalması ölkəyə necə təsir edər?
Məsələ ilə bağlı Yeniavaz.com-a danışan iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli Azərbaycana hibrid avtomobillərin gətirilməsi ilə bağlı ən böyük problemin gömrük rüsumu ilə bağlı olduğunu dedi:
“Hibrid avtomobillərin bir çox ölkələrdə artmasının səbəbi həmin ölkələrdə gömrük rüsumunun ləğvi, əlavə dəyər vergisinin (ƏDV) olmaması kimi stimullaşdırıcı addımların atılmasıdır. Məsələn, elə qonşu Gürcüstanda artıq hər 10 avtomobildən 4-ü ya hibrid, ya da elektriklə işləyən avtomobildir ki, bu da son 10 ildə orada olan təşviq siyasətinin nəticəsidir. Gürcüstanda hibrid avtomobillərinə gömrük rüsumu yoxdur.
Hibrid avtomobillərin Azərbaycana gətirilməsində ən böyük maneə gömrük rüsumlarıdır. Bu barədə Gömrük Komitəsinin rəsmilərindən birinin çox qəribə açıqlaması da olmuşdur ki, “Biz gömrük rüsumunu aşağı salsaq bu suiistifadə hallarına səbəb olacaq. Ölkəyə çoxlu sayda hibrid avtomobilləri gətiriləcək”. Əslində obrazlı desək, bu elə suisitifadə hallarına səbəb olmalıdır. Bu addım ona görə atılır ki, ölkəyə hibrid avtomobili gətirilsin, ölkənin avtoparkı yenilənsin”.
N. Cəfərli bildirdi ki, ölkədə mövcud avtomobillər həm ekoloji, həm də təhlükəsizliklə bağlı çox ciddi problemdir:
“Azərbaycanda avtomobil parkı həddindən artıq köhnədir. Yəni 2000-ci ildən aşağı illərə aid olan avtomobillərin sayı ümumi avtomobil parkında 60%-dən yuxarıdı. Bu həm ekoloji, həm də təhlükəsizliklə bağlı çox ciddi problemdir.
Avtomobilin ili nə qədər köhnədirsə həmin avtomobil bir o qədər təhlükəlidir. Azərbaycanda avtomobil qəzalarında ölüm hallarının çox olması köhnə avtomobillərlə bağlıdır. Siz əgər il ərzində ölümlə nəticələnən qəzaların araşdırmasını aparsanız görəcəksiniz ki, həmin avtomobillərin əksəriyyəti ya Rusiya istehsalı, ya da buraxılış ili 2000-ci ildən aşağıdır. Həmin avtomobillərdə təhlükəsizlik sistemi çox az təmin olunub. Rusiya istehsalı avtomobillərdə isə ümumiyyətlə təhlükəsizlik baxımından heç nə yoxdur. Ona görə də bu birinci növbədə insanın həyatının qorunması məsələsidir. İkinci təbii ki, ekoloji məsələdir. Bakı ekoloji cəhətdən kifayət qədər çirklənmiş şəhərdir. Bakıda hibrid avtomobillərin çox olması şəhərə ekoloji baxımdan müsbət təsir göstərəcək”.
İqtisadçı-ekspertin sözlərinə görə, hibrid avtomobillərin ölkəyə gətirilməsi iqtisadiyyatda da az-çox canlanmaya səbəb olacaq:
“Çünki, hibrid avtomobillərin ehtiyat hissələrinin Azərbaycana gətirilməsi geniş yayılacaq, onun təmiri ilə bağlı yeni iş yerləri açılacaq, hibrid avtomobilləri təmir etməyi bacaran mütəxəssislər yetişəcək. Ancaq burada qiymət məsələsi önəmlidir. Gömrük rüsumları indiki səviyyədə qalarsa hibrid avtomobillərin ölkəyə gətirilməsinin mənası qalmayacaq. Buna görə də hibrid avtomobilləri ilə bağlı gömrük rüsumu tamamilə ləğv edilməli, ƏDV vergisi də sıfırlanmalıdır. Çünki bu zaman Azərbaycanda avtoparkın sürətlə yenilənməsinin şahidi olacağıq”.
N. Cəfərli bir çox ölkələrdə hibrid avtomobillərə marağın artması üçün təşviq siyasəti aparıldığına diqqət çəkdi:
“Dünyanın ekoloji vəziyyətinin ağır olduğunu nəzərə alaraq bir çox ölkələrdə təşviq siyasəti aparılır ki, hibrid və elektrik avtomobillərin sayı getdikcə artsın. Hətta Avropa Birliyi ölkələrinin bəziləri 2025-ci ildə, bəziləri isə 2030-cu ildə benzin və dizellə işləyən avtomobillərə ümumiyyətlə qadağa qoyacaq. Yəni bunun fəlsəfəsi tək qiymətlə deyil, yeni texnologiyalarla, ekoloji məsələlərlə ölçülür. Ona görə də bir çox dünya ölkələri tərəfindən hibrid avtomobilləri sahiblərinə subsidiya verilir. Onlara vergi güzəştləri, ciddi şəkildə gömrük güzəştləri olunur. Stimullaşdırma proqramı həyata keçirilir ki, vətəndaşlar getdikcə daha çox hibrid və ya elektrik avtomobillərinə keçid etsinlər”.
Ekspert Tural Yusifov Yeniavaz.com-a açıqlamasında ölkəyə gətirilən elektrik avtomobillərinə tətbiq olunan bütün rüsumların ləğv edilməsinin vacibliyini vurğuladı: “Elektrik avtomobillər Azərbaycanda 15% idxal rüsumu ödəyirlər. Hibridlərə heç bir güzəşt olunmur. Adi avtomobillər kimi qeydiyyata alırlar. Ölkədə qənaətli avtmobillərin çoxalması, onların istifadəçilərinin stimullaşdırılması üçün ilk olaraq benzinin səviyyəsini yüksəltmək lazımdır. Hazırda Azərbaycana gələcək avtomobillər “Avro 6”dır. Bu avtomobillərə 92 markalı benzin tökə bilməzsiniz. 95 marakalı benzin isə “Avro 5”dir. Elektrikli avtomobilləri bütün rüsumlardan azad edib, onlara yaşıl nömrə vermək, hibridləri isə ƏDV-dən azad etmək olar. Əksinə də ola bilər. İdxal rüsumundan azad edib ƏDV-ni saxlamaq da olar. Bununla da hibrid avtomobillərdən istifadə edənləri stimullaşdırarsan”.
T. Yusifov bildirdi ki, amma gömrükdə kəskin bir yoxlanış olmalıdır:
“Ona görə ki, insanlar gedib Gürcüstandan suda batmış, odda yanmış, binadan düşmüş, qəzalı və Gürcüstanda texniki baxışdan keçməyən avtomobilləri Azərbaycana gətirməsinlər. Onlar texniki cəhətdən problemli avtomobillərdir. Hibrid avtomobilləri ölkəyə gətirən yerli dilerləri stimullaşdırmaq lazımdır. Hər kəs istəyər ki, təzə avtomobil alsın. Ancaq təzə avtomobilə keçmək üçün onun şəraiti olmalıdır. İnsanlar gömrükdə digər avtomobillərlə eyni rüsumu ödəyərək hibrid avtomobil gətirməkdənsə ucuz qiymətə qara tüstü verən maşın gətirməyi üstün tutarlar”.
![](https://iqtisadiyyat.az/userfiles/files/iqtisadiyyat_az.png.pagespeed.ce.xUp7-E0vR1.png)
Xəbər lenti
Azərbaycanda parlament seçkilərində səsvermə başlayıb
01 Sentyabr,08:05
Milli Məclisə növbədənkənar seçkilərlə əlaqədar səsvermə başladı
01 Sentyabr,08:01
MSK: Parlament seçkilərinin başlaması ilə əlaqədar seçki məntəqələri hazır vəziyyətə gətirilir
01 Sentyabr,07:42
Bu gün Azərbaycanda səsvermə günüdür
01 Sentyabr,00:30
Mehriban Əliyeva Paralimpiya Oyunlarında gümüş medal qazanan Raman Saleyi təbrik edib
31 Avqust,21:57
Azərbaycanın pambıq ixracından gəliri 38% artıb
31 Avqust,21:50
Azərbaycan PL: "Sabah" 3 xalı 3 qolla qazandı
31 Avqust,21:37
Bitkoinin qiyməti 59 min dollara endi
31 Avqust,21:26
Pakistanda daşqınlar nəticəsində azı 20 nəfər ölüb
31 Avqust,21:01
Azərbaycanın gübrə ixracından gəliri 74% artıb
31 Avqust,20:40
Paris-2024: Azərbaycan paraüzgüçüsü gümüş medal qazandı
31 Avqust,20:19
Azərbaycan 72 milyon dollarlıq kakao aldı
31 Avqust,20:17
Ərdoğan: "Biz Avropa İttifaqı və ŞƏT arasında seçim etmirik"
31 Avqust,20:00
Ayxan Hacızadə: "Ermənistanın hərbi xərclərini ötən illə müqayisədə 46% artırıb"
31 Avqust,19:30
XİN: "Ermənistanın Azərbaycana qarşı gizli gündəmi mövcuddur"
31 Avqust,19:29
Azərbaycan 51 milyon dollarlıq qəhvə aldı
31 Avqust,19:24
Azərbaycan PL: "Neftçi" yenə qələbə qazana bilmədi
31 Avqust,19:06
Ölkənin sement ixracından gəliri azaldı
31 Avqust,19:00
Azərbaycan XİN Paşinyanın yalanlarını ifşa edib
31 Avqust,18:37
Qlobal qaz istehlakının artacağı gözlənilir
31 Avqust,18:21
Türkiyənin neft idxalı azalıb
31 Avqust,17:53
Bakının bu küçəsində nəqliyyatın hərəkəti tam məhdudlaşdırılacaq
31 Avqust,17:28
Azərbaycanın neft koksu ixracından gəliri 76% azaldı
31 Avqust,17:17
Rusiya qaz ixracında dünyada liderliyini qorudu
31 Avqust,16:59
Müstəqil Azərbaycan Zəfər dolu tarix yazır
31 Avqust,16:41
NATO: "Alyans hərbi xərcləri ÜDM-in 3%-nə qədər artırmalı olacaq"
31 Avqust,16:28
Qəzzada yaralananların sayı 94 mini ötdü
31 Avqust,16:11
Bakıda mənzildən meyit tapıldı
31 Avqust,16:00
Çörək bu tarixdən bahalaşa bilər
31 Avqust,15:51
Bakının iki qəsəbəsində və 20-ci sahədə su olmayacaq
31 Avqust,15:40
Yasamalda piyadanı maşın vurub, yolda sıxlıq yaranıb
31 Avqust,15:32
Azərbaycanda universitetlərdə neçə professor var?
31 Avqust,15:21
Rusiya təyyarəsi sərt eniş edib, 8 nəfər yaralanıb
31 Avqust,15:02
"ASAN xidmət" bu tarixdə işləməyəcək - RƏSMİ
31 Avqust,14:46
Paşinyan: "İrəvan Bakı ilə Naxçıvan arasında əlaqə üçün yolu açmağa hazırdır"
31 Avqust,14:44
Azad edilən ərazilərdə silah-sursat tapıldı
31 Avqust,14:28
Ermənistan sülh müqaviləsinə dair növbəti təklifləri Azərbaycana göndərib
31 Avqust,14:12
Moskvada inzibati binada güclü yanğın baş verib
31 Avqust,14:02
MSK sədri: "İlkin nəticələr səsvermə günü gecə açıqlanacaq"
31 Avqust,13:57
Xankəndidə yaşayan erməni əsilli vətəndaşlar da seçkilərdə səs verə biləcəklər?
31 Avqust,13:46
Çox oxunanlar
Deputatlığa namizəd, professor Nəsiman Yaqublu yol qəzasında ölüb
Azərbaycanda məktəbli formaları ilə bağlı xəbərdarlıq edildi
Dənizkənarı Milli Parkın sabiq direktoru vəfat edib
DİM taksi sürücüləri üçün test imtahanı keçirib - YENİLƏNİB
Vasif Talıbovun dövründə yarımçıq qalmış daha bir layihənin icrasına başlanılır
YAP-ın vəzifəli şəxsi 54 yaşında vəfat etdi
Bakıda SOCAR-ın müəssisəsində yanğın tam söndürüldü - YENİLƏNİB - 5 - VİDEO
Sosial şəbəkə hesablarımızın təhlükəsizliyini necə qoruyaq? - MÜTƏXƏSSİS RƏYLƏRİ
Məktəbli formalarının yeni qiymətləri - SİYAHI
Türkiyəli iş adamının Azərbaycandakı məşhur hoteli məhkəməlik oldu - FOTO
Ceyhun Bayramov və iranlı həmkarı Abbas Araqçi arasında telefon danışığı olub - YENİLƏNİB
Laçın Şəhəri Günü təntənə ilə qeyd ediləcək
Prezident və birinci xanım “Sea Breeze”də məktəb və hotelin açılışında iştirak ediblər - YENİLƏNİB
Professor Allahverdi Həsənov vəfat edib
AÇ-2024 Almaniya iqtisadiyyatına nə qədər qazandırdı? - MƏBLƏĞ
Azərbaycanda vəzifəli şəxslər həbs edildilər
Deputatlığa namizəd: "Seçici ilə millət vəkili arasında davamlı və səmimi dialoq qurulmasının tərəfdarıyam"
Mehriban Əliyeva valideyn himayəsindən məhrum olmuş və xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlarla bağlı video paylaşıb
Azərbaycanda ən çox xarici borc cəlb edən dövlət qurumları - SİYAHI
Bərdədə 22 yaşlı şəxs qətlə yetirilib, 16 yaşlı gənc saxlanılıb - YENİLƏNİB
Avropadan Azərbaycana gətirilən məhsullar bahalaşacaq? - AÇIQLAMA
FHN Bakı Şəhər Halqası Əməliyyat Şirkəti ilə birgə marşallar üçün təlimlər keçirib
Prezident yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyi yaradılıb
MN-in ehtiyatda olan zabiti həbs edildi - YENİLƏNİB
"20 Yanvar"dakı mağazalar bağlandı - FOTO
COP29-la bağlı Azərbaycana gələn qonaqlar üçün ölkədaxili tanıtım səfərləri təşkil ediləcək
Göygöldə 4 nəfər dərmandan zəhərlənib, 10 yaşlı uşaq ölüb - YENİLƏNİB - 2
Poliklinikalarda yaranan sıxlığın səbəbi açıqlandı - YENİLƏNİB
Bakıda yanğınla bağlı yolda məhdudiyyət aradan qaldırılıb - YENİLƏNİB
Avtomobil istehsalçıları nə qədər qazandı? – ARAŞDIRMA
TƏBİB Nəsiman Yaqublunun ölümü ilə bağlı məlumat yaydı
Daha bir vəkil həbs edildi
"Telegram" daxili kriptovalyuta pul kisəsində problem yaranıb
İnhisarçılığa qarşı mübarizədə mühüm addım: yeni Agentlik nəyi dəyişəcək?
Maliyyə Nazirliyi Azərbaycanın ən böyük quru meyvə və ədviyyat idxalatçısını cərimələdi
Qazprom Ukrayna vasitəsilə Avropaya 42,1 milyon kubmetr qaz tədarük edir
UEFA Azərbaycanın klublarına ödəniş etdi
Rəşad Nəbiyev: Bakıda ilk velosiped kirayəsi xidməti işə başlayıb
Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalını yayıb
Sabirabadda 49 yaşlı qadın qətlə yetirilib, 17 yaşlı oğlan saxlanılıb