Elm adamları uzunmüddətli kosmos missiyalarının astronavtların beyninə zərər verdiyini deyirlər. İqtisadiyyat.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, alimlər kosmosda uzun müddət qalacaq insanlara səyahət zamanı beyində gedəcək dəyişiklikləri bərpa etmək üçün üç illik fasilə verməyi tövsiyə edirlər.
Haqqında söhbət açılan məsələ beyinin Yerin cazibə qüvvəsindən ayrılmasına necə reaksiya verdiyini tədqiq edən yeni elmi araşdırmanın nəticələridir. Marsa ilk missiyalar da daxil olmaqla, kosmosda uzun səyahətlər dönəmi gözlənildiyi üçün belə bir araşdırma həyata keçirilib. Tədqiqatçılar 30 astronavtın kosmosa getməzdən əvvəl və sonra beyin analizlərini təhlil ediblər. Nəticədə müəyyən olunub ki, 6 aydan uzun səyahətlər beyinin mədəciklərini əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirir və onların bərpası üç ilə qədər çəkə bilər.
Mədəciklər beyni təkcə qoruyan və qidalandıran deyil, həm də tullantıları çıxaran maye ilə dolu beyin otaqlarıdır. Adətən bu maye funksional olaraq bədən ətrafında paylanır, lakin kosmosda cazibə qüvvəsinin olmaması mayeni yuxarıya doğru itələyə bilər. Bu isə mayenin kəllə sümüyünün yuxarısına doğru qalxmasına səbəb olar.
Florida Universitetinin tətbiqi fiziologiya və kineziologiya üzrə müəllimi, tədqiqatın həmmüəllifi Rachael Seidler mediaya açıqlamasında bu cümləni dilə gətirib: "Biz müəyyən etdik ki, kimsə kosmosda nə qədər çox vaxt keçirsə, beyin mədəcikləri bir o qədər böyüyür. Adətən əksər astronavtlar kosmosa bir dəfədən çox səyahət edirlər və araşdırmamız göstərir ki, mədəciklərin tam sağalması üçün uçuşlar arasında təxminən üç il vaxt lazımdır”.
Araşdırmada iştirak edən 30 astronavtdan 8-i kosmosa iki həftəlik, 18-i 6 aylıq, 4-ü isə bir illik səyahət edib. İki həftədən sonra beyində ciddi dəyişiklik olmadığı görünüb. Tədqiqatçılar hələ bir ildən çox səyahət edənləri öyrənməlidirlər, lakin 6-12 ay ərzində də heç bir dəyişiklik sezilməyib. Ki, bu da bu müddətli səfərlər üçün yaxşı xəbər ola bilər.
![](https://iqtisadiyyat.az/userfiles/files/iqtisadiyyat_az.png.pagespeed.ce.xUp7-E0vR1.png)
Xəbər lenti
Qəzzada ölənlərin sayı 40,7 mini keçib
01 Sentyabr,16:43
Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalı təqdim edib - VİDEO
01 Sentyabr,16:26
Azərbaycanda ən yüksək seçici fəallığı 122 saylı Xankəndi seçki dairəsindədir
01 Sentyabr,16:17
Naxçıvanda saat 15:00-a olan seçici fəallığı 31,15 faiz təşkil edib
01 Sentyabr,16:12
Antiterror əməliyyatından ilk real döyüş kadrları - VİDEO
01 Sentyabr,16:08
Elnur Soltanov: COP29-da hər kəsə atəşkəsə riayət olunması ilə bağlı çağırış edəcəyik
01 Sentyabr,15:57
Saat 15:00-a olan seçici fəallığı: Seçicilərin 29,49 faizi səsvermə hüququndan istifadə edib
01 Sentyabr,15:45
Xankəndidəki seçki məntəqəsinin sədri: Seçki tam şəffaf şəraitdə davam edir
01 Sentyabr,15:31
İtaliya G7 müdafiə nazirlərinin ilk iclasına ev sahibliyi edəcək
01 Sentyabr,15:17
MSK: İndiyədək qayda pozuntuları ilə bağlı MSK-ya məlumat daxil olmayıb
01 Sentyabr,14:58
Prezident Administrasiyasının rəhbəri 34 saylı seçki məntəqəsində səs verib
01 Sentyabr,14:49
Prezident İlham Əliyev, birinci xanım Mehriban Əliyeva və qızları Leyla Əliyeva səs veriblər - YENİLƏNİB
01 Sentyabr,14:38
Mehriban Əliyeva seçkilərdə səs verməsi ilə bağlı paylaşım edib
01 Sentyabr,14:32
Məzahir Pənahov Monteneqro Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədri ilə görüşüb
01 Sentyabr,14:21
Türkiyə ordusu İraq və Suriyanın şimalında 17 PKK terrorçusunu məhv edib
01 Sentyabr,14:08
Məzahir Pənahov Bolqarıstan Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədri ilə görüşüb
01 Sentyabr,13:57
Xocalı sakinləri 32 ildən sonra ilk dəfə doğma yurdlarında səs verirlər
01 Sentyabr,13:49
Türkiyə və ŞKTC mediası: Milli Məclisə seçkilər 30 ildə ilk dəfədir Azərbaycanın bütün ərazisində keçirilir
01 Sentyabr,13:38
Hikmət Hacıyev: Nikol Paşinyan Minsk qrupunun ləğvi ilə bağlı təhriflərə yol verib
01 Sentyabr,13:27
Prezident İlham Əliyev Serbiyanın xarici işlər nazirini qəbul edib - YENİLƏNİB
01 Sentyabr,13:23
Azad edilmiş ərazilərdə saat 12:00-a olan seçici fəallığı açıqlanıb - SİYAHI
01 Sentyabr,13:21
Mətbuat Şurası: Seçki ilə bağlı jurnalistlərdən "Qaynar xətt"ə müraciət daxil olmayıb
01 Sentyabr,13:15
10 saylı cəzaçəkmə müəssisəsində səsvermə prosesi keçirilir
01 Sentyabr,13:09
Naxçıvanda saat 12:00-a olan seçici fəallığı 19,52 faiz təşkil edib
01 Sentyabr,13:03
Rusiyada Mi-8 helikopteri qəzaya uğrayıb, bütün sərnişinlər həlak olub
01 Sentyabr,12:53
Xankəndidə 32,6 faiz seçici səs verib
01 Sentyabr,12:45
Ombudsman: Əməkdaşlarımız cəzaçəkmə müəssisələrində monitorinq və müşahidələr aparırlar
01 Sentyabr,12:38
Azərbaycan XİN Özbəkistanı Milli Günü münasibətilə təbrik edib
01 Sentyabr,12:33
Saat 12:00-a olan seçici fəallığı: Seçicilərin 20,39 faizi səsvermə hüququndan istifadə edib
01 Sentyabr,12:27
Ceyhun Bayramov səs verib
01 Sentyabr,12:19
Sabah hava necə olacaq?
01 Sentyabr,12:15
Azərbaycan XİN Slovakiyanı Milli Günü münasibətilə təbrik edib
01 Sentyabr,12:10
Samir Şərifov: "Parlament seçkiləri şəffaf və ədalətli şəkildə həyata keçirilir"
01 Sentyabr,12:03
Bayden HƏMAS liderlərinə qarşı tədbir görməyə söz verib
01 Sentyabr,11:59
ŞƏT-in müşahidə missiyasının rəhbəri: Azərbaycanda növbədənkənar parlament seçkiləri şəffaf keçirilir
01 Sentyabr,11:55
Şamil Ayrım: Şəffaf seçim müşahidə edirik, qadınların, gənclərin fəallığı bizi məmnun edir
01 Sentyabr,11:48
Hikmət Hacıyev: Aİ missiyasının Ermənistan tərəfdən Azərbaycan sərhədi yaxınlığında fəaliyyət göstərməyinə ehtiyac yoxdur
01 Sentyabr,11:43
Qadınların cəza çəkdiyi müəssisədə səsvermə prosesi keçirilir
01 Sentyabr,11:36
Naxçıvanda saat 10:00-a olan seçici fəallığı 10,81 faiz təşkil edib
01 Sentyabr,11:29
Azərbaycanda ən yüksək və ən aşağı seçici fəallığı olan dairələr açıqlanıb
01 Sentyabr,11:23
Çox oxunanlar
Deputatlığa namizəd, professor Nəsiman Yaqublu yol qəzasında ölüb
Azərbaycanda məktəbli formaları ilə bağlı xəbərdarlıq edildi
Dənizkənarı Milli Parkın sabiq direktoru vəfat edib
DİM taksi sürücüləri üçün test imtahanı keçirib - YENİLƏNİB
Vasif Talıbovun dövründə yarımçıq qalmış daha bir layihənin icrasına başlanılır
YAP-ın vəzifəli şəxsi 54 yaşında vəfat etdi
Bakıda SOCAR-ın müəssisəsində yanğın tam söndürüldü - YENİLƏNİB - 5 - VİDEO
Sosial şəbəkə hesablarımızın təhlükəsizliyini necə qoruyaq? - MÜTƏXƏSSİS RƏYLƏRİ
Məktəbli formalarının yeni qiymətləri - SİYAHI
Türkiyəli iş adamının Azərbaycandakı məşhur hoteli məhkəməlik oldu - FOTO
Ceyhun Bayramov və iranlı həmkarı Abbas Araqçi arasında telefon danışığı olub - YENİLƏNİB
Laçın Şəhəri Günü təntənə ilə qeyd ediləcək
Prezident və birinci xanım “Sea Breeze”də məktəb və hotelin açılışında iştirak ediblər - YENİLƏNİB
Professor Allahverdi Həsənov vəfat edib
AÇ-2024 Almaniya iqtisadiyyatına nə qədər qazandırdı? - MƏBLƏĞ
Azərbaycanda vəzifəli şəxslər həbs edildilər
Deputatlığa namizəd: "Seçici ilə millət vəkili arasında davamlı və səmimi dialoq qurulmasının tərəfdarıyam"
Mehriban Əliyeva valideyn himayəsindən məhrum olmuş və xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlarla bağlı video paylaşıb
Bərdədə 22 yaşlı şəxs qətlə yetirilib, 16 yaşlı gənc saxlanılıb - YENİLƏNİB
Azərbaycanda ən çox xarici borc cəlb edən dövlət qurumları - SİYAHI
Avropadan Azərbaycana gətirilən məhsullar bahalaşacaq? - AÇIQLAMA
FHN Bakı Şəhər Halqası Əməliyyat Şirkəti ilə birgə marşallar üçün təlimlər keçirib
Prezident yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyi yaradılıb
MN-in ehtiyatda olan zabiti həbs edildi - YENİLƏNİB
"20 Yanvar"dakı mağazalar bağlandı - FOTO
Göygöldə 4 nəfər dərmandan zəhərlənib, 10 yaşlı uşaq ölüb - YENİLƏNİB - 2
Maliyyə Nazirliyi Azərbaycanın ən böyük quru meyvə və ədviyyat idxalatçısını cərimələdi
COP29-la bağlı Azərbaycana gələn qonaqlar üçün ölkədaxili tanıtım səfərləri təşkil ediləcək
"Telegram" daxili kriptovalyuta pul kisəsində problem yaranıb
Poliklinikalarda yaranan sıxlığın səbəbi açıqlandı - YENİLƏNİB
Bakıda yanğınla bağlı yolda məhdudiyyət aradan qaldırılıb - YENİLƏNİB
TƏBİB Nəsiman Yaqublunun ölümü ilə bağlı məlumat yaydı
Avtomobil istehsalçıları nə qədər qazandı? – ARAŞDIRMA
Müstəqil Azərbaycan Zəfər dolu tarix yazır
Daha bir vəkil həbs edildi
Qazprom Ukrayna vasitəsilə Avropaya 42,1 milyon kubmetr qaz tədarük edir
İnhisarçılığa qarşı mübarizədə mühüm addım: yeni Agentlik nəyi dəyişəcək?
UEFA Azərbaycanın klublarına ödəniş etdi
Rəşad Nəbiyev: Bakıda ilk velosiped kirayəsi xidməti işə başlayıb
Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalını yayıb